Een groot deel van de modelspoor hobbyisten in Nederland voorzien hun modeltreinen van stroom door middel van het zogenaamde analoge systeem. Dit houd in dat de treinen gaan rijden door stroom door de rails te laten gaan, door de spanning hoger of lager in te stellen gaat de trein harder of zachter rijden. Een tweede manier om modeltreinen van stroom te voorzien is door het digitale systeem, met dit systeem staat er een digitale spanning op het spoor welke gecodeerde “commando’s” verstuurd welke treinen kunnen decoderen door middel van een decoder. Op deze manier zullen enkel de treinen gaan rijden welke hier een digitale opdracht voor krijgen.

Het grote voordeel en de reden waarom mensen overstappen van analoog naar digitaal is omdat je gemakkelijk meerdere treinen kunt laten rijden op hetzelfde spoor, zonder dat ze allemaal even hard rijden of tegelijkertijd stoppen. Nu kun je op een analoge baan ook verschillende modeltreinen laten rijden op verschillende snelheden, maar hier zul je de baan voor moeten opdelen in baanvakken en om een lang verhaal kort te maken heb je in de praktijk meer kennis van elektronica nodig wil je je baan uitbreiden en verder gaan dan de standaard rondjes rijden.

1. Digitaal Modelspoor basis.

Zo als eerder gezegd wordt er bij digitaal rijden een digitaal signaal door de rails gestuurd naar de verschillende modeltreinen die decoders hebben om dit signaal om te zetten in actie. Ik zal niet ingaan op de verschillende soorten digitale signalen maar vrijwel alle digitale systemen bevatten de onderdelen.

Een hand regelaar om treinen te selecteren en de rijsnelheid aan te passen, zo als dat bij analoog met de transformator gedaan wordt.

Een digitale centrale, die de opdrachten die je ingeeft met de handregelaar omzet naar een gecodeerd digitaal signaal.

Decoders in de treinen die het digitale signaal om zetten in rijbewegingen, geluiden of andere acties.

Een booster die het digitale signaal versterkt en over de baan verspreid, naarmate de baan groter is heb je meer boosters nodig om het signaal te verspreiden.

Tegenwoordig zit vaak de handregelaar, centrale en booster in een “digitale centrale”.

Meer weten over een digitaal systeem klik dan hier voor  het algemene artikel over digitaal rijden

lenz digitale centrale

een digitale centrale

2. Veiligheid

De eerste overweging die je moet maken bij alle werkzaamheden aan de elektronica van de modelspoorbaan is natuurlijk veiligheid. Voordat je daadwerkelijk de bedrading aan gaat sluiten is het belangrijk dat je van te voren een schema maakt en kijkt of er nergens potentie voor kortsluiting is.

Een andere belangrijke veiligheidstip is dat alle verbindingen geïsoleerd zijn met bij voorkeur krimpkous maar op zijn minst met een stukje elektisch-tape. Niet alleen voorkomt dit dat iemand een elektrische schok kan krijgen, maar het verbeterd ook de storingsgevoeligheid van de digitale baan, het digitale signaal kan namelijk verstoord worden door elektrische spanning van bijvoorbeeld voedingsdraden.

3. Start netjes

Veel analoge banen zijn door de jaren heen steeds aangepast, er zijn schakelingen toegevoegd, wissels verplaatst en voedingsdraden toegevoegd en als resultaat hiervan is het een spaghetti van draden in alle kleuren onder de baan.

Dit is geen goed begin voor het omzetten van analoog naar digitaal, er kunnen allerlei verbindingen zijn waarvan je geen weet hebt en als er straks iets niet goed gaat met de digitale baan wordt het een hels karwei om uit te zoeken waar de oorzaak zit.

Het is dan ook belangrijk dat je weet welk draad waar voor dient, een goede manier om dit te doen is door de draden te gaan labelen.

Het omzetten van analoog naar digitaal is dus een mooi moment om de bedrading van de baan eens tegen het licht te houden!

4. Digitale bedrading

Het bedraden van de baan gaat digitaal ook wat anders dan analoog, digitale apparaten worden onderling aangesloten doormiddel van een zogenaamde bus / databus dit is een type kabel waarmee o.a het digitale signaal door gegeven kan worden en waarmee apparaten met elkaar kunnen communiceren. Zo zal een booster aan de centrale via een databus worden aangesloten en worden bijvoorbeeld ook wissels aangesloten met dezelfde databus.

Een ander verschil met analoog is dat de voedingsdraden voor een digitaal systeem in de meeste gevallen dikker moeten zijn, omdat de spanning van het digitale signaal hoger is dan analoge spanning.

Het is belangrijk de juiste dikte draad te gebruiken om het doorbranden van aansluitingen te voorkomen!

digitale centrale met loconet databus

Loconet databus

5. Combineer analoog en digitaal NIET

Het kan verleidelijk zijn om tijdens het omzetten van digitaal naar analoog, een deel van de baan analoog te laten en een deel van de baan digitaal te maken, om zo niet in een keer de volledige baan om te hoeven bouwen en toch door te kunnen rijden.

Het gevaar is echter dat er een loc verbinding maakt tussen het analoge en digitale systeem, wat vervolgens schade aan een van de twee of zelfs beide systemen kan geven.

Er zijn wel enkele systemen op de markt waarmee je digitaal en analoog kunt combineren op één baan en ook decoders die naast digitaal ook analoog kunnen rijden.

6. Wissels

Een veel voorkomend probleem met modelspoorbanen die van analoog naar digitaal zijn omgebouwd is dat wissels die perfect werkte op de analoge baan ineens problemen geven nu de baan digitaal is!

In de meeste gevallen is er sprake van een kleine kortsluiting die er ook al was toen de baan analoog was, maar zorgt deze nu pas voor problemen doordat het digitale systemen sneller werkt en dus sneller reageert op een kortsluiting.

Vaak reset het digitale systeem zich na deze kortsluiting en kan de trein verder gaan, of herhaalt zich het probleem opnieuw.

Het probleem zit dus vaak in de wissel ook al lijkt het in het digitale systeem te zitten, omdat het probleem pas naar boven is gekomen nadat dit systeem in werking is gesteld.

digitaal modeltreinen

Een digitale baan

De overgang van analoog naar digitaal kan misschien ontmoedigend klinken, maar dat hoeft niet zo te zijn. Door het volgen van bovenstaande tip kun je al heel wat problemen voorkomen en binnen de kortste keren genieten van een goed lopende digitale baan.

Meer tips over digitaal rijden ?

Kan dan eens naar mijn cursus Digitaal Modelspoor: http://www.digitaalmodelspoor.nl/

Gratis Download
7 meest gemaakte fouten in modelspoor!